ถ้ากำลังหาคน รับทําเว็บไซต์ WordPress ส่วนใหญ่จะเริ่มจากดูผลงาน เทียบหน้าตา แล้วถามระยะเวลา ซึ่งไม่ผิด แต่ปัญหาที่เจ้าของธุรกิจเจอบ่อยมักโผล่หลังส่งงานไปแล้ว เช่น อยากย้ายโฮสต์แต่ไม่มีรหัส ต่ออายุโดเมนไม่ได้เพราะชื่อเจ้าของเป็นคนทำเว็บ ธีมเด้งแจ้งเตือนว่าไลเซนส์หมด หรือคนทำเว็บติดต่อไม่ได้แล้ว
บทความนี้ไม่ได้อธิบายว่า WordPress คืออะไร แต่เป็น เช็กลิสต์ที่ควรถามและตกลงให้ชัดก่อนจ้าง แบ่งเป็นหมวด ใช้ประกอบการคุยกับฟรีแลนซ์ ทีมเล็ก หรือผู้ให้บริการรายไหนก็ได้ ถ้าตอบได้ครบ โอกาสเจอปัญหาหลังส่งงานจะลดลงมาก
1. ความเป็นเจ้าของ: โดเมน โฮสติ้ง และบัญชีแอดมิน
เรื่องแรกที่สำคัญที่สุดและถูกมองข้ามบ่อยที่สุด คือ “ใครเป็นเจ้าของ” สินทรัพย์ของเว็บ
โดเมน
- โดเมนควรจดในชื่อธุรกิจหรือชื่อเจ้าของกิจการ ไม่ใช่ชื่อคนทำเว็บ
- อีเมลติดต่อของโดเมนควรเป็นอีเมลที่ธุรกิจควบคุมได้ เพราะการยืนยันโอนย้ายและแจ้งเตือนต่ออายุส่งไปที่อีเมลนี้
- ขอรหัสเข้าระบบผู้ให้บริการจดโดเมน หรืออย่างน้อยขอให้เพิ่มบัญชีของเราเป็นผู้ดูแล
ถ้ายังไม่แน่ใจเรื่องพื้นฐาน อ่าน โดเมนเนมคืออะไร ประกอบได้
โฮสติ้ง
- บัญชีโฮสติ้งควรเปิดในชื่อธุรกิจ หรือมีเอกสารยืนยันว่าเราเป็นเจ้าของ
- ถ้าคนทำเว็บเสนอ “โฮสต์ของเราเอง” ให้ถามว่าย้ายออกได้ไหม ได้ไฟล์และฐานข้อมูลครบหรือเปล่า
- ถามสเปกที่ใช้ เวอร์ชัน PHP การสำรองข้อมูล และ SSL (คู่มือเลือกโฮสติ้ง WordPress มีรายละเอียดให้เทียบ)
บัญชีแอดมิน WordPress
- เจ้าของต้องได้บัญชีระดับ Administrator ของตัวเอง ไม่ใช่แค่ Editor
- ไม่ควรใช้บัญชีเดียวร่วมกับคนทำเว็บ ควรแยกคนละบัญชีเพื่อปิดสิทธิ์ได้ภายหลัง
- ชื่อผู้ใช้ไม่ควรเป็น admin และควรเปิดยืนยันตัวตนสองขั้นตอน
2. ธีมและปลั๊กอิน: ไลเซนส์เป็นของใคร
WordPress ฟรี แต่ธีมและปลั๊กอินพรีเมียมหลายตัวคิดค่าไลเซนส์รายปี จุดที่ต้องถามมีดังนี้
- ใช้ธีมอะไร ฟรีหรือพรีเมียม ถ้าพรีเมียม ไลเซนส์ลงทะเบียนในชื่อใคร
- ปลั๊กอินพรีเมียมมีตัวไหนบ้าง หมดอายุเมื่อไร ใครต่ออายุ
- ถ้าคนทำเว็บใช้ไลเซนส์ “แบบเหมาหลายเว็บ” ของตัวเอง เมื่อเลิกจ้างแล้วอัปเดตยังได้ไหม
- มีธีมหรือปลั๊กอินเถื่อน (nulled) ปนอยู่หรือเปล่า
ข้อ 4 สำคัญมาก ปลั๊กอินเถื่อนเป็นช่องทางที่โค้ดอันตรายมักแฝงมา เคยมีกรณีแบบนี้ที่เราเขียนไว้ใน บทความเรื่องปลั๊กอินปลอมที่แฝงมัลแวร์ ถ้าเจอข้อเสนอที่ “ได้ธีมพรีเมียมฟรี” ให้ถามที่มาให้ชัด
3. ตารางเช็กลิสต์ก่อนเซ็นตกลง
ใช้ตารางนี้ถามระหว่างคุยงาน แล้วจดคำตอบเก็บไว้เป็นหลักฐาน
| หมวด | คำถามที่ควรถาม | คำตอบที่ควรได้ |
|---|---|---|
| โดเมน | จดในชื่อใคร | ชื่อธุรกิจ/เจ้าของ |
| โฮสติ้ง | บัญชีเป็นของใคร ย้ายออกได้ไหม | เป็นของเรา ย้ายได้พร้อมไฟล์+ฐานข้อมูล |
| แอดมิน | ได้สิทธิ์ระดับไหน | Administrator แยกบัญชี |
| ธีม/ปลั๊กอิน | ไลเซนส์ชื่อใคร หมดเมื่อไร | มีรายการพร้อมวันหมดอายุ |
| เนื้อหา/รูป | รูปมีลิขสิทธิ์ถูกต้องไหม | ใช้รูปของเรา หรือคลังภาพที่มีสิทธิ์ใช้ |
| สำรองข้อมูล | ตั้งสำรองอัตโนมัติไหม เก็บที่ไหน | มี และเก็บนอกเซิร์ฟเวอร์ |
| ความปลอดภัย | ทำอะไรบ้างก่อนส่งงาน | อัปเดตครบ ตั้ง 2FA จำกัดการล็อกอิน |
| SEO พื้นฐาน | ตั้งค่าอะไรให้ | Title/Meta, sitemap, Search Console |
| ส่งมอบ | ได้เอกสารอะไรบ้าง | รายการรหัส คู่มือ และไฟล์สำรอง |
| หลังส่งงาน | แก้บั๊กฟรีกี่วัน ดูแลต่ออย่างไร | ระบุชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร |
4. ขอบเขตงานและเนื้อหา: ตกลงให้ชัดก่อนเริ่ม
งานรับทำเว็บไซต์ WordPress ที่ยืดเยื้อ มักไม่ได้เกิดจากฝีมือ แต่เกิดจากขอบเขตไม่ชัด ก่อนเริ่มควรมีเอกสารสั้น ๆ ระบุว่า
- มีกี่หน้า หน้าอะไรบ้าง (หน้าแรก เกี่ยวกับเรา บริการ ติดต่อ บล็อก ฯลฯ)
- ใครเขียนเนื้อหา ใครหารูป ถ้าเราต้องส่งเอง กำหนดส่งเมื่อไร
- รองรับกี่ภาษา
- มีระบบพิเศษไหม เช่น จองห้อง ฟอร์มขอใบเสนอราคา ร้านค้าออนไลน์ด้วย WooCommerce
- แก้ไขได้กี่รอบในแต่ละช่วง
- ถ้าต้องเพิ่มงานนอกขอบเขต จะคุยกันอย่างไร
ธุรกิจในภาคใต้ที่ขายนักท่องเที่ยว เช่น รีสอร์ท ทัวร์ หรือคลินิก มักต้องการหลายภาษาและระบบจองตั้งแต่แรก ถ้าไม่บอกตั้งแต่ต้น การเพิ่มทีหลังอาจต้องรื้อโครงสร้างใหม่
5. ความปลอดภัยขั้นต่ำที่ควรได้ตอนส่งงาน
เว็บ WordPress ที่ส่งมอบแล้วถูกปล่อยทิ้งไว้ คือเป้าหมายที่บอตชอบมาก ก่อนรับงานให้ตรวจหรือถามว่าทำสิ่งเหล่านี้แล้วหรือยัง
- WordPress core ธีม และปลั๊กอินเป็นเวอร์ชันล่าสุด
- ลบธีมและปลั๊กอินที่ไม่ได้ใช้ออก (ไม่ใช่แค่ปิดใช้งาน)
- เว็บใช้ HTTPS ทุกหน้า
- จำกัดจำนวนครั้งการล็อกอินผิด และเปิด 2FA ให้บัญชีแอดมิน
- ตั้งสำรองข้อมูลอัตโนมัติ และทดสอบแล้วว่ากู้คืนได้จริง
- ปิดการแก้ไขไฟล์ผ่านหน้าแอดมิน (ถ้าไม่จำเป็น)
รายละเอียดเชิงลึกอ่านต่อได้ที่ คู่มือสำรองข้อมูลและความปลอดภัย WordPress
6. SEO พื้นฐานที่ไม่ควรต้องจ่ายเพิ่มทีหลัง
เว็บใหม่ไม่จำเป็นต้องทำ SEO เต็มรูปแบบตั้งแต่วันแรก แต่มีพื้นฐานบางอย่างที่ถ้าไม่ทำตอนสร้าง จะแก้ยากภายหลัง
- โครงสร้าง URL อ่านง่าย ไม่ใช่
?p=123 - แต่ละหน้ามี Title และ Meta Description ของตัวเอง
- ใช้หัวข้อ H1–H3 ถูกลำดับ
- รูปถูกบีบขนาดและมี alt text
- มี sitemap.xml และเชื่อม Google Search Console
- เว็บไม่ได้ถูกตั้ง “ห้ามเครื่องมือค้นหาจัดทำดัชนี” ค้างไว้หลังเปิดจริง (พบบ่อยมาก)
- ความเร็วโหลดบนมือถือรับได้
ข้อ 6 ควรเช็กด้วยตัวเองหลังเว็บขึ้น เข้าไปที่ การตั้งค่า > การอ่าน แล้วดูว่าช่องไม่ให้เครื่องมือค้นหาเก็บข้อมูลถูกติ๊กอยู่หรือไม่ ส่วนเรื่องปลั๊กอิน SEO และการตั้งค่าเพิ่มเติม ดู คู่มือ WordPress SEO
7. เอกสารส่งมอบ: สิ่งที่ต้องได้ในมือวันปิดงาน
วันส่งงานไม่ควรจบแค่ “เว็บขึ้นแล้วครับ” ควรได้ชุดเอกสารที่ทำให้คนอื่นมารับช่วงต่อได้ ถ้าวันหนึ่งต้องเปลี่ยนคนดูแล
- รายการบัญชีและรหัส: โดเมน โฮสติ้ง แอดมิน WordPress อีเมล ฐานข้อมูล FTP/SFTP (ส่งผ่านช่องทางที่ปลอดภัย และเปลี่ยนรหัสหลังรับ)
- รายการธีมและปลั๊กอิน พร้อมเหตุผลที่ใช้ และวันหมดอายุไลเซนส์
- ไฟล์สำรองล่าสุด ทั้งไฟล์และฐานข้อมูล
- คู่มือสั้น ๆ วิธีเพิ่มบทความ แก้ข้อความ เปลี่ยนรูป อาจเป็นวิดีโอบันทึกหน้าจอก็ได้
- ข้อมูลบริการภายนอก เช่น Google Analytics, Search Console, ระบบอีเมล, LINE OA ที่เชื่อมไว้ และบัญชีเหล่านี้ควรเป็นของเรา
ถ้าคนทำเว็บลังเลที่จะส่งข้อมูลเหล่านี้ ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน
8. หลังส่งงาน: ใครดูแลต่อ และดูแลอะไร
WordPress ต้องอัปเดตอยู่เรื่อย ๆ ถ้าไม่มีใครดูแล วันหนึ่งปลั๊กอินอาจชนกันจนหน้าเว็บพัง หรือเจอ HTTP Error 500 ก่อนจ้างควรตกลงเรื่องเหล่านี้
| เรื่อง | ทำเอง | จ้างดูแล |
|---|---|---|
| อัปเดตปลั๊กอิน/ธีม | ได้ แต่ต้องสำรองก่อนทุกครั้ง | ทดสอบก่อนอัปเดตจริง |
| สำรองข้อมูล | ตั้งอัตโนมัติแล้วตรวจเป็นระยะ | ตรวจและทดสอบกู้คืน |
| แก้ข้อความ/รูป | ทำได้ถ้ามีคู่มือ | ไม่จำเป็นต้องจ้าง |
| แก้เว็บล่ม/โดนแฮก | ยาก ต้องมีความรู้เทคนิค | เหมาะกับผู้เชี่ยวชาญ |
| ต่ออายุโดเมน/โฮสต์ | ควรเป็นเจ้าของทำเอง | ช่วยเตือนได้ |
ถามให้ชัดว่า “แก้บั๊กหลังส่งงาน” ครอบคลุมกี่วัน และอะไรนับเป็นบั๊ก อะไรนับเป็นงานเพิ่ม
9. สัญญาณเตือนตอนคุยงาน
- ไม่ยอมบอกว่าใช้ธีมหรือปลั๊กอินอะไร
- ยืนยันจะจดโดเมนในชื่อตัวเอง “เพื่อความสะดวก”
- ไม่มีผลงานที่เปิดดูได้จริง หรือผลงานทั้งหมดเป็นภาพนิ่ง
- รับปากว่า “ติดหน้าแรก Google แน่นอน” (ไม่มีใครรับประกันอันดับได้)
- ไม่มีเอกสารขอบเขตงานเลย คุยแต่ปากเปล่า
- ตอบคำถามเรื่องสำรองข้อมูลและความปลอดภัยไม่ได้
ถ้ากำลังชั่งใจว่าจะจ้างฟรีแลนซ์หรือเอเจนซี อ่าน เปรียบเทียบเอเจนซีกับฟรีแลนซ์ ประกอบได้
ทีม Southern Whale ทำงานแบบไหน
Southern Whale เป็นทีมฟรีแลนซ์ที่ทำเว็บและ SEO ให้ธุรกิจภาคใต้ เราตั้งใจให้เจ้าของเป็นเจ้าของทุกอย่างตั้งแต่วันแรก ทั้งโดเมน โฮสติ้ง และบัญชีแอดมิน พร้อมส่งมอบรายการปลั๊กอินและคู่มือการใช้งาน ถ้าอยากคุยเรื่อง บริการรับทำเว็บไซต์ WordPress หรือแค่อยากให้ช่วยดูว่าใบเสนองานที่ได้มาครบหรือยัง ทักมาคุยได้ที่ LINE OA
คำถามที่พบบ่อย
จ้างทำเว็บ WordPress แล้วโดเมนควรเป็นชื่อใคร
ควรเป็นชื่อธุรกิจหรือเจ้าของกิจการ และใช้อีเมลที่คุณควบคุมได้ คนทำเว็บสามารถช่วยจดให้ได้ แต่ข้อมูลเจ้าของต้องเป็นของคุณ
ธีมพรีเมียมต้องต่ออายุทุกปีไหม
ส่วนใหญ่เว็บยังทำงานต่อได้แม้ไลเซนส์หมด แต่จะไม่ได้อัปเดตและแพตช์ความปลอดภัย จึงควรรู้ว่าไลเซนส์อยู่ในชื่อใครและหมดเมื่อไร
ควรขอรหัสอะไรบ้างตอนส่งงาน
อย่างน้อยคือโดเมน โฮสติ้ง แอดมิน WordPress ฐานข้อมูล และบริการที่เชื่อมไว้ เช่น Analytics และ Search Console รับแล้วควรเปลี่ยนรหัสทันที
ถ้าคนทำเว็บเดิมติดต่อไม่ได้ ทำอย่างไร
ถ้ามีสิทธิ์โฮสติ้งและแอดมิน คนใหม่รับช่วงต่อได้ทันที ถ้าไม่มี ต้องติดต่อผู้ให้บริการโดเมนและโฮสต์พร้อมเอกสารยืนยันความเป็นเจ้าของ ซึ่งใช้เวลานานกว่ามาก
เว็บ WordPress ต้องดูแลบ่อยแค่ไหน
ควรเช็กอัปเดตและสำรองข้อมูลเป็นประจำ ความถี่ขึ้นกับจำนวนปลั๊กอินและความสำคัญของเว็บ เว็บที่มีระบบจองหรือร้านค้าควรดูแลถี่กว่าเว็บแนะนำธุรกิจ
เว็บใหม่ทำ SEO ได้เลยไหม
ทำพื้นฐานได้ตั้งแต่วันแรก เช่น URL, Title, sitemap และ Search Console ส่วนการทำคอนเทนต์และลิงก์เป็นงานต่อเนื่องหลังเว็บเปิด